· 

Sepsis 3.0

Sepsis, bloedvergiftiging
Sepsis, bloedvergiftiging

Het VMS (VeiligheidsManagementSysteem) schat dat jaarlijks in Nederland 3.500 patiënten ten gevolge van sepsis overlijden, dit betekend dat dit doodsoorzaak nr. 3 in Nederland is. Van de mensen die een septische shock ontwikkelen overlijdt zelf 60%! Het is de belangrijkste doodsoorzaak op de Intensive Care. Ook geeft sepsis tot zeker twee jaar na ontslag uit het ziekenhuis een verhoogd risico op vroegtijdig overlijden (gemiddeld 39% van de patiënten met een septische periode overlijdt binnen een jaar). 

 

Maar wat is sepsis nou eigenlijk precies?

Infectie = een bacterie dringt het lichaam binnen en vermenigvuldigd zich.

Ontsteking = een reactie op een bacterie, een lokale ontstekingsreactie.

 

Bacteriemie = de aanwezigheid van bacteriën in het circulerend bloedvolume.

 

Uitleg intensivist

 

Sepsis (in de volksmond bloedvergiftiging genoemd) is een gedysreguleerde (een uit de hand gelopen) reactie tegen een infectie. Bij sepsis hoeven er niet per definitie positieve bloedkweken (bacteriën in het bloed) te zijn. Het kan ook na een operatie ontstaan. Kortom: de reactie van het immuunsysteem is verstoord. Daarbij vertoont de patiënt 2 of meer criteria van de SOFA-score. 

 

Septische shock is (een verdenking) sepsis + uitgesproken circulatoire-, cellulaire- en metabole afwijkingen die geassocieerd zijn met een hoge mortaliteit.

 

Een ontsteking (roodheid, warm etc.) is een normale reactie van het lichaam op een infectie, er komen zo geheten mediatoren vrij die de infectie tegen gaan en de ontsteking plaatselijk te houden. Wordt de infectie echter systemisch, dan spelen deze mediatoren een grote rol in het ontstaan van sepsis en uit eindelijk septische shock. Ze veroorzaken weefselschade wat verdere activatie van het immuunsysteem veroorzaakt. Het is niet bekend waarom sepsis bij de ene patiënt wel ontstaat en de andere niet. Wel hebben mensen met al een verminderde afweer daar meer kans op. 

Meest voorkomende oorzaken sepsis
Meest voorkomende oorzaken sepsis

Wanneer een patiënt een infectie heeft met een lage bloeddruk, krijgt deze een fluid challenge, blijft de patiënt daarna nog steeds hypotensief, is hij vasopressoren (bloeddruk verhogende medicatie) nodig om een juiste MAP (Mean Arterial Pressure) te behouden en een lactaat > 2, dan is sprake van septische shock. 

 

Zoals hierboven kort benoemd veroorzaken de vrijgekomen mediatoren weefselschade, waardoor er vocht uit de bloedbaan treedt, de capillairen gaan 'lekken', ook gaan de bloedvaten uitzetten = vasodilatatie (waar deze eerst samen knepen om de vitale organen van bloed te kunnen blijven voorzien = vasoconstrictie) er ontstaat hypotensie (lage bloeddruk). 

Ook activeren deze mediatoren het stollingsmechanisme waardoor de capillairen, hier wordt zuurstof afgegeven aan de weefsels/ organen en koolzuur weggevoerd, afgesloten kunnen raken. Hierdoor worden alle stollingsfactoren verbruikt, waardoor er juist weer bloedingen kunnen ontstaan. 

Door de afgesloten capillairen kunnen voedingsstoffen + zuurstof niet voldoende in de weefsels worden opgenomen en afvalstoffen van de weefsels kunnen niet goed worden afgevoerd, hierdoor word je ‘zuur’ (lactaat) en dit verslechterd de gehele situatie nog meer. Er ontstaat orgaan falen (longen, nieren, lever, darmen, hart, hersenen), zijn er meerdere orgaansystemen bij betrokken dan heet dit: multi orgaan falen (MODS = Multiple Organ Dysfunction Syndrome).

Dit is erg beknopt hoe de reactie in zijn werk gaat. Het belangrijkste is dat dit proces een negatieve spiraal is, die op een gegeven moment niet meer te stoppen is, organen worden niet meer voorzien van zuurstof en vallen uit, met overlijden als gevolg. 

 

De incidentie van sepsis stijgt doordat de bevolking vergrijsd, toenemend gebruik van immuunsuppressieva en antibiotica resistentie. De overleving van patiënten met sepsis is sterk verbeterd, mede door de steeds snellere herkenning en beter wordende zorg op de IC.

Sofa score bij sepsis
Sofa score bij sepsis

In 2017 zijn er nieuwe criteria opgesteld op sepsis te definiëren, de oude definitie liet namelijk te veel vals-positieve patiënten door. 

Patiënten worden nu gescreend aan de hand van de Q-SOFA score (Quick Sepsis related Organ Faillure Assesment): 

Voldoet de patiënt aan 2 of meer van de volgende punten? ——> denk aan een sepsis!

  • Ademhaling > 22x p/min.
  • EMV < 13 of dalend
  • Systolische bloeddruk < 100mmHg.

                                                                                                                                                         SOFA- score

Behandeling van sepsis

Bij verdenking op een sepsis is snel handelen vereist, het is wetenschappelijk bewezen dat wanner een patiënt binnen een uur de eerste gift antibiotica krijgt, de mortaliteit aanzienlijk lager is, de zogenoemde: Golden Hour. 

Doelstellingen binnen 3uur:

  • lactaat bepalen
  • bloedkweken
  • < 1u. Breed spectrum antibiotica
  • Fluid challenge —> 30ml./kg in een half uur.

Sepsis is dus een complex iets, alle orgaansystemen houden verband met elkaar. 

De therapie die gegeven wordt is voor het ene orgaansysteem goed, maar kan juist het ander verslechteren, daarom is het ook erg moeilijk behandelbaarDe afgelopen jaren is er veel onderzoek naar sepsis gedaan en is de behandeling verbeterd, maar er zijn ook nog vele onbegrepen processen.

Hoe atriumfibrilleren kan leiden tot sepsis
Hoe atriumfibrilleren kan leiden tot sepsis

 

 

 

Hiernaast wordt kort weergegeven hoe een patiënt na aanleiding van 1 nieuwe ontwikkeling (namelijk atriumfibrilleren) op verschillende manieren een sepsis kan ontwikkelen. 


Reactie schrijven

Commentaren: 0